Chất độc hại nhất trong thuốc lá liệu có phải là Nicotine?

0

Khi nói về thuốc lá, có lẽ chất nổi tiếng (hoặc tai tiếng) nhất chính là nicotine. Việc được nói đến quá nhiều dễ khiến chúng ta nghĩ rằng nicotine là chất gây hại nhất trong thuốc lá, nhưng thực ra đây chỉ là một chất gây nghiện mà thôi.

1. Vậy chất gì độc hại nhất ở trong thuốc lá?

Thứ thực sự gây hại là những hợp chất được tạo ra từ quá trình đốt một điếu thuốc.

Trang thông tin về thuốc lá của chính phủ Canada ghi rõ: trong lá thuốc lá chỉ có khoảng 2500 chất, nhưng trải qua quá trình đốt chúng chuyển hóa thành 4000 chất. Theo trang web của Hội ung thư Hoa Kỳ (ACS) thì trong 4000 chất trên có tới 70 chất có thể gây ra ung thư.

Những chất độc hại có trong thuốc lá

Như có thể thấy trong hình trên, một số chất gây ung thư tiêu biểu bao gồm CO, HCN, Formaldehyde, chì, arsenic, benzen… Bạn có thể nhận ra những chất này trong các hóa chất ở thuốc tẩy rửa, diệt sâu bọ hoặc ướp xác.

Hắc ín (Tar)

Hắc ín hay còn gọi là nhựa thuốc lá, có màu đen và quánh giống như nhựa đường, chứa rất nhiều chất gây ung thư. Khí CO trong khói thuốc lá khi hấp thụ vào máu sẽ gắn kết rất chặt với hemoglobine trong hồng cầu, làm giảm khả năng vận chuyển oxy của hồng cầu, giảm nồng độ oxy trong máu, làm máu đặc hơn và làm tăng gánh nặng cho tim.

Carbon monoxide (khí CO)

Khí CO trong khói thuốc lá khi hấp thụ vào máu sẽ gắn kết rất chặt với hemoglobine trong hồng cầu, làm giảm khả năng vận chuyển oxy của hồng cầu, giảm nồng độ oxy trong máu, làm máu đặc hơn và làm tăng gánh nặng cho tim.

Khí CO góp phần hình thành các mảng xơ vữa động mạch đồng thời làm suy giảm sự hấp thụ các chất dinh dưỡng thiết yếu và ảnh hưởng đến sự tăng trưởng và điều chỉnh cơ thể, liên quan đến bệnh tim, đột quỵ và các vấn đề tuần hoàn khác.

Benzene

Là một chất sinh ung thư được tìm thấy trong khói của dầu khí hay trong thuốc trừ sâu bọ. Chất này có nồng độ rất cao trong khói thuốc lá, lượng Benzene tác động đến con người từ khói thuốc lá chiếm một nửa lượng Benzene xâm nhập vào con người từ tất cả các nguồn.

Nitrosamine

Nitrosamin và các hợp chất N-nitroso khác là những chất gây ung thư thực nghiệm trên động vật. Các nhà khoa học Nhật Bản chỉ ra việc tiêu thụ thực phẩm chứa một hàm lượng nitrosamin cao, liên quan đến ung thư dạ dày.

Ammonia

Là một chất được sử dụng trong thuốc kích thích tăng trưởng và trong các sản phẩm tẩy rửa. Trong sản xuất thuốc lá, chất này được sử dụng tăng cường khả năng hấp thụ Nicotine của niêm mạc đường hô hấp, vì thế cùng một lượng khói thuốc hít vào, lượng Nicotine được hấp thụ tăng lên.

Formaldehyde

Dung dịch dùng trong ướp xác, và nó cũng có nhiều trong khói thuốc. Chất này gây kích thích mũi, họng và mắt của người hút thuốc khi hít phải khói thuốc lá.

Polycyclic aromatic hydrocarbon (PAH)

PAHs có thể gây ung thư với mức độ ít hoặc nhiều. Một trong những hợp chất PAH, benzo [a]pyrene là chất gây ung thư hóa học đầu tiên được phát hiện (và là một trong nhiều chất gây ung thư được tìm thấy trong khói thuốc lá).

Cục bảo vệ môi trường Mỹ ( EPA) đã phân loại bảy hợp chất PAH là chất có thể gây ung thư cho con người: Benz [a]anthracen, benzo [a]pyrene, benzo [b]fluoranthene, benzo [k]fluoranthene, chrysene, dibenz [a, h] anthracen, và indeno [1,2,3-cd] pyrene.

Các PAHs gây ung thư là benz [a]anthracen và chrysene, benzo [b]fluoranthene, benzo [j]fluoranthene, benzo [k]fluoranthene, benzo [a]pyrene], benzo [ghi]perylene, coronene , dibenz [a, h] anthracen (C 20H14), indeno [1,2,3-cd] pyrene (C22 H12) và ovalene.

2. Tác hại của những chất này với cơ thể

Khi chúng ta hút thuốc, chúng ta đã hít phần lớn các chất này vào theo khói thuốc, và không chỉ người hút thuốc mà những người xung quanh, khi hít phải khói thuốc, cũng phải chịu ảnh hưởng tương tự.

Hút thuốc lá thụ động

Khói thuốc, bao gồm các chất nói trên, khi bị hít vào sẽ tích tụ qua thời gian thành chất rắn trong đường hô hấp là hắc ín hay nhựa thuốc lá. Hắc ín có đặc điểm là dính và nhầy, khi phủ lên lớp lông mao của phổi sẽ làm giảm chức năng của lông mao (đẩy các dịch nhầy ra ngoài). Như vậy không chỉ dịch nhầy từ khói thuốc, mà các chất có hại khác cũng dễ dàng xâm nhập cơ thể người hút thuốc qua đường hô hấp.

Các chất từ khói thuốc còn có thể qua máu truyền tới các bộ phận khác trong cơ thể, do vậy người hút thuốc không chỉ bị bệnh hô hấp mà còn có nguy cơ về tim mạch, tiểu đường, răng lợi và thậm chí ảnh hưởng cả khả năng sinh sản…

Không chỉ người hút thuốc, những người xung quanh cũng có nguy cơ về sức khỏe khi hít phải khói thuốc, thường được gọi là “hút thuốc thụ động”. Theo số liệu được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công bố năm 2010, có tới 600.000 người chết mỗi năm từ hút thuốc thụ động, trong đó có 165.000 trẻ em.

Cần lưu ý chất độc từ khói thuốc không chỉ nằm trong làn khói từ điếu thuốc mà chúng ta nhìn thấy, mà còn có thể ở hơi thở của người vừa hút thuốc, hoặc quanh quẩn trong không khí ở những nơi không gian hẹp. Do vậy chỉ tránh khói từ điếu thuốc thôi cũng là chưa đủ.

3. Vậy thì Nicotine trong khói thuốc có vai trò gì?

Nicotine thì ít gây hại hơn so với những hợp chất nói trên, nhưng nó lại là chất gây nghiện khiến cho người hút thuốc rất khó bỏ.

Khi hút thuốc, nicotine có trong khói chỉ mất 10 giây để tới não. Tại đây, các thụ thể (receptor) sẽ tiếp nhận nicotin, sản sinh ra chất dopamine tạo ra cảm giác sảng khoái, dễ chịu cho người hút, làm tăng nhịp tim và còn có thể giảm stress.

Nicotine có trong khói thuốc lá

Tuy nhiên cũng giống như những chất gây nghiện khác, cảm giác này chỉ là tạm thời, và ngay khi nó mất đi cơ thể người hút sẽ có nhu cầu được nạp thêm nicotine để lấy lại cảm giác vừa qua.

Các loại thuốc hỗ trợ cai thuốc lá hiện nay cơ chế thường là giúp loại bỏ cảm giác thèm nicotine, trong đó có sản phẩm Nước súc miệng cai thuốc lá Thanh Nghị. Bằng việc phản ứng với nicotine, sản phẩm này sẽ giúp bạn cắt cơn thèm thuốc, dần dần sẽ cai được thuốc hiệu quả.

Càng hút thuốc lâu, cơ thể càng bị phụ thuộc vào nicotine. Lượng thụ thể nicotine trong não sẽ tăng dần theo thời gian hút, vì vậy những người hút thuốc lâu dài thì những tác dụng mà nicotine đem lại càng ngắn, do vậy họ sẽ liên tục cần hút thêm. Đây là lý do lớn nhất khiến nhiều người nghiện không thể bỏ thuốc lá.

Ngoài ra, thuốc lá còn có quá nhiều yếu tố gây nghiện: hiệu ứng gây nghiện của nó khá nhẹ so với các chất kích thích khác nên không gây ảnh hưởng quá lớn tới cuộc sống của người hút; thuốc lá quá rẻ, dễ mua và ít bị xã hội “kì thị” hơn nếu so với các chất kích thích mạnh.

Tất cả những yếu tố này tạo nên một chất gây nghiện rất khó bỏ. Nhiều nghiên cứu đã được thực hiện và chỉ ra rằng một người trung bình sẽ phải mất trên 10 lần nỗ lực mới có thể bỏ được thuốc!

Xem thêm:

Chia sẻ.

Chức năng bình luận đã bị đóng